Viết hàm giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai
Bài tập Python tự luyện
Danh sách bài học
Viết hàm giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai
Bài toán cần xử lý
Viết hàm giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai với tham số là các hệ số của phương trình.
Kiến thức cần có
- Hàm input() và hàm print()
- Cấu trúc lặp trong Python
- Cấu trúc rẽ nhánh trong Python
- Biến và kiểu dữ liệu
- Hàm trong Python
- Xử lý ngoại lệ (Exception Handling)
Định dạng đầu vào:
Gồm hai dòng:
- Dòng đầu tiên chứa số 1 hoặc 2 tương ứng với:
- Chức năng 1: giải phương trình bậc nhất
- Chức năng 2: giải phương trình bậc hai
- Dòng thứ hai chứa hệ số tùy thuộc vào chức năng được chọn ở dòng 1:
- Chức năng 1: chứa hai số a, b lần lượt là hệ số của phương trình ax + b = 0, các hệ số cách nhau bởi khoảng trắng.
- Chức năng 2: chứa ba số a, b, c lần lượt là hệ số của phương trình ax2 + bx + c = 0, các hệ số cách nhau bởi khoảng trắng.
Định dạng đầu ra:
Gồm nhiều dòng hiển thị tùy theo các trường hợp như sau:
Nếu phương trình vô nghiệm: Phuong trinh vo nghiem
Nếu phương trình có vô số nghiệm: Phuong trinh co vo so nghiem
Nếu phương trình có một nghiệm duy nhất: Phuong trinh co mot nghiem duy nhat: x = {x1}
Nếu phương trình có nghiệm kép: Phuong trinh co nghiem kep: x1 = x2 = {x1}
Nếu phương trình có hai nghiem phan biet: Phuong trinh co hai nghiem phan biet: x1 = {x1}
x2 = {x2}
- Với {x1}, {x2} là các nghiệm của phương trình
Lưu ý:
Nếu dòng đầu tiên khác ‘1’ và ‘2’ thì xuất thông báo: Vui long chon mot trong hai chuc nang:
1. Giai phuong trinh bac nhat
2. Giai phuong trinh bac hai
Nếu input nằm ngoài định dạng đầu vào thì xuất thông báo: Dinh dang dau vao khong hop le!
Ví dụ
- Input 1:
2
3 5 8
- Output 1:
Phuong trinh vo nghiem
- Input 2:
1
0 0
- Output 2:
Phuong trinh co vo so nghiem
- Input 3:
1
3 6.8
- Output 3:
Phuong trinh co mot nghiem duy nhat:
x = -2.2666666666666666
- Input 4:
2
4 4 1
- Output 4:
Phuong trinh co nghiem kep:
x1 = x2 = -0.5
- Input 5:
2
-5 6.7 9
- Output 5:
Phuong trinh co hai nghiem phan biet la:
x1 = -0.8296332885075604
x2 = 2.1696332885075607
- Input 6:
2
kteam 7 8.5
- Output 6:
Dinh dang dau vao khong hop le!
- Input 7:
4
1 7 8.5
- Output 7:
Vui long chon mot trong hai chuc nang:
1. Giai phuong trinh bac nhat
2. Giai phuong trinh bac hai
Gợi ý
- Định nghĩa hàm giải phương trình bậc nhất và giải phương trình bậc hai. Lưu ý trong hàm giải phương trình bậc hai có gọi hàm giải phương trình bậc nhất
- Thuật toán:
- Giải phương trình bậc nhất:
- Phương trình vô số nghiệm khi: hệ số a, b đều bằng 0
- Phương trình vô nghiệm khi: hệ số a bằng 0 và b khác 0
- Các trường hợp còn lại phương trình có nghiệm duy nhất
- Giải phương trình bậc hai:
- Phương trình vô số nghiệm khi: hệ số a, b, c đều bằng 0
- Phương trình vô nghiệm khi: hệ số a, b bằng 0, c khác 0 và trường hợp delta nhỏ hơn 0
- Phương trình có nghiệm kép khi delta bằng 0
- Phương trình có hai nghiệm phân biệt khi delta lớn hơn 0
- Sử dụng cấu trúc Xử lý ngoại lệ để xử lý các trường hợp gây ra lỗi
- Đặt toàn bộ chương trình trong khối try.
- Dùng hàm input() để đọc dữ liệu dòng đầu tiên
- Dùng cấu trúc rẽ nhánh if … else
để nhận biết người dùng chọn chứ năng nào
- Dùng hàm map(), float và hàm split() để nhận và ép kiểu dữ liệu các hệ số của phương trình
- Tùy vào chức năng được chọn, gọi hàm tương ứng để giải quyết bài toán
- Nếu dòng đầu tiên của input khác ‘1’ và ‘2’ thì xuất thông báo lỗi
- Lỗi sẽ phát sinh ở lệnh ép kiểu nếu định dạng đầu vào không hợp lệ. Dùng lệnh except để bắt lỗi:
- Dùng hàm print() hiển thị thông báo lỗi ra màn hình
Code mẫu
import math
#Dinh nghia ham
def giai_pt_bac_nhat(a, b):
if a == 0:
if b == 0:
return "Phuong trinh co vo so nghiem"
return "Phuong trinh vo nghiem"
return "Phuong trinh co mot nghiem duy nhat: \nx = {}".format(-b / a)
def giai_pt_bac_hai(a, b, c):
if a == 0:
return giai_pt_bac_nhat(b, c)
#Tinh delta
delta = b * b - 4 * a * c
#Kiem tra cac truong hop cua delta
if delta > 0:
x1 = float((-b + math.sqrt(delta)) / (2 * a))
x2 = float((-b - math.sqrt(delta)) / (2 * a))
return "Phuong trinh co hai nghiem phan biet la: \nx1 = {} \nx2 = {}".format(x1, x2)
if delta == 0:
x = -b / (2 * a)
return "Phuong trinh co nghiem kep: \nx1 = x2 = {}".format(x)
return "Phuong trinh vo nghiem"
#Khoi lenh co the phat sinh loi
try:
#Doc dong du lieu dau tien
chucNang = input()
#Truong hop 1: Giai phuong trinh bac nhat
if chucNang == '1':
#Doc dong du lieu thu hai
#Ep kieu du lieu sang so thuc
a, b = map(float, input().split())
#Goi ham giai phuong trinh bac nhat
print(giai_pt_bac_nhat(a, b))
#Truong hop 2: Giai phuong trinh bac hai
elif chucNang == '2':
a, b, c = map(float, input().split())
print(giai_pt_bac_hai(a, b, c))
else:
print("Vui long chon mot trong hai chuc nang:\n1. Giai phuong trinh bac nhat\n2. Giai phuong trinh bac hai")
#Khoi lenh duoc thuc thi khi loi xay ra
except:
print("Dinh dang dau vao khong hop le!")
Kết luận
Trong bài này, Kteam đã hướng dẫn bạn cách viết hàm giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai với tham số là các hệ số của phương trình. Thêm bài giải của bạn vào phần bình luận để được Kteam review code và fix lỗi (nếu có) trong livestream của khóa học này.
Ở bài tiếp theo, chúng ta sẽ cũng nhau học cách VIẾT HÀM HIỂN THỊ TÍCH CỦA TỔNG CHỮ SỐ CHẴN VÀ TỔNG CHỮ SỐ LẺ CỦA MỘT SỐ TỰ NHIÊN
Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết. Hãy để lại bình luận hoặc góp ý của bạn để phát triển bài viết tốt hơn. Đừng quên " Luyện tập - Thử Thách - Không ngại khó!"
Tải xuống
Tài liệu
Nhằm phục vụ mục đích học tập Offline của cộng đồng, Kteam hỗ trợ tính năng lưu trữ nội dung bài học Viết hàm giải phương trình bậc nhất và phương trình bậc hai dưới dạng file PDF trong link bên dưới.
Ngoài ra, bạn cũng có thể tìm thấy các tài liệu được đóng góp từ cộng đồng ở mục TÀI LIỆU trên thư viện Howkteam.com
Đừng quên like và share để ủng hộ Kteam và tác giả nhé!

Thảo luận
Nếu bạn có bất kỳ khó khăn hay thắc mắc gì về khóa học, đừng ngần ngại đặt câu hỏi trong phần bên dưới hoặc trong mục HỎI & ĐÁP trên thư viện Howkteam.com để nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng.
Nội dung bài viết
Khóa học
Serial dành cho những bạn cần luyện tập phương pháp, tu duy lập trình. Làm quen với các bài toán trong lập trình, ngẫu nhiên từ cơ bản đến nâng cao. Nội dung Serial này được phân tách chi tiết nhất có thể, nhằm giúp các bạn dễ hiểu và thực hành được ngay.
Bạn nên tự làm lại từng bài tập trên video để có kết quả tốt nhất. Cùng Kteam "Luyện tập - Thử thách - không ngại khó"
def level_1(a, b):
if a == 0:
if b == 0:
return f"The equation({a}x + {b} = 0) has countless solutions"
return f"The equation({a}x + {b} = 0) has no solution"
return f"Solution of the equation({a}x + {b} = 0) is x = {-b/a}"
def level_2(a, b, c):
if a == 0:
return level_1(b, c)
else:
delta = b*b - 4*a*c
if delta > 0:
return f"Solution of the equation({a}x^2 + {b}x + {c} = 0) is:\nx1 = {(-b + delta**0.5)/(2*a)}\nx2 = {(-b - delta**0.5)/(2*a)}"
elif delta == 0:
return f"Solution of the equation({a}x^2 + {b}x + {c} = 0) is:\nx1 = x2 = {-b/(2*a)}"
else:
return f"The equation({a}x^2 + {b}x + {c} = 0) has no real solution (complex solution)"
try:
function = int(input("Please choose an function:\nchoose 1: Solve the equation Ax + B = 0\nchoose 2: Solve the equation Ax^2 + Bx + C = 0\nYou choose: "))
coefficient = input("Please input coefficient of the equation: ")
print("-"*20)
if function == 1:
a, b = map(float, coefficient.split())
print(level_1(a, b))
elif function == 2:
a, b, c = map(float, coefficient.split())
print(level_2(a, b, c))
else:
print(f"Please choose an function:\nchoose 1: Solve the equation Ax + B = 0\nchoose 2: Solve the equation Ax^2 + B + C = 0")
except ValueError:
print("input value error")
def solve(a,b,c=0):
if c == 0:
if a == 0:
if b == 0:
print("Phương trình có vô số nghiệm")
else:
print("Phương trình vô nghiệm")
else:
x1 = -b / a
print(f"Phương trình có 1 nghiệm duy nhất:\nx = {x1}")
else:
if a == 0:
if b == 0:
print("Phương trình vô nghiệm")
else:
x1 = x2 = -c / b
print(f"Phương trình có 1 nghiệm duy nhất:\nx = {x1}")
else:
delta = b**2 - 4*a*c
if delta < 0:
print("Phương trình vô nghiệm")
elif delta == 0:
x1 = -b / (2 * a)
print(f"Phương trình có nghiệm kép:\nx1 = x2 = {x1}")
else:
from math import sqrt
x1 = (-b + sqrt(delta)) / (2 * a)
x2 = (-b - sqrt(delta)) / (2 * a)
print(f"Phương trình có hai nghiệm phân biệt:\nx1 = {x1}\nx2 = {x2}")
while True:
try:
option = int(input("Nhập option: "))
if option == 1:
print("Bạn đã chọn chức năng: Giải phương trình bậc 1")
a,b = map(float,input("Nhập a,b: ").split())
solve(a,b)
break
elif option == 2:
print("Bạn đã chọn chức năng: Giải phương trình bậc 2")
a,b,c = map(float,input("Nhập a,b,c: ").split())
solve(a,b,c)
break
else:
print("Vui lòng chọn một trong hai chức năng:\n1. Giải phương trình bậc nhất\n2. Giải phương trình bậc hai")
except:
print("Định dạng đầu vào không hợp lệ!")
import math
try:
Chucnang = int(input('chon chuc nang:'))
def phuongtrinhbac1(Func):
if Func == 1:
print('giai phuong trinh bac 1')
a,b = map(float,input('nhap a va b lan luot la he so cua phuong trinh ax + b = 0 : ').split())
if a != 0 :
return ('phuong trinh co 1 nghiem duy nhat x = {}'.format(-b/a))
elif a== 0 and b==0 :
return('phuong trinh co vo so nghiem')
elif a==0 and b != 0 :
return('phuong trinh vo nghiem')
opt1=phuongtrinhbac1(Chucnang)
def phuongtrinhbac2(Func):
if Func == 2:
print('giai phuong trinh bac 2')
a,b,c = map(float,input('nhap a ,b ,c lan luot la he so cua phuong trinh ax**2 + bx + c = 0 : ').split())
delta = b**2 - (4*a*c)
if a == 0 :
return('phuong trinh co 1 nghiem duy nhat x = {}'.format(-c/b))
elif delta < 0 :
return ('phuong trinh vo nghiem')
elif delta == 0 :
return ('phuong trinh co nghiem kep x1=x2={}'.format(-b/(2*a)))
elif delta > 0 :
return ('phuong trinh co 2 nghiem phan biet x1 = {} , x2 = {}'.format((-b + math.sqrt(delta))/(2*a),(-b - math.sqrt(delta))/(2*a)))
Opt2 = phuongtrinhbac2(Chucnang)
def result(Func,opt1 ,opt2):
if Func == 1:
return opt1
elif Func == 2:
return opt2
return '''Vui long chọn 1 trong 2 chức năng
1.Giai Phuong Trinh Bac 1
2.Giai Phuong Trinh Bac 2'''
print(result(Chucnang,opt1,Opt2))
except:
print('Dau vào không hợp lệ')